De visuele kwaliteit van het licht
Om visuele oplossingen van hoge kwaliteit te creëren, werken we bij Fagerhult voortdurend aan verdere ontwikkeling van onze optimalisatiemethoden.
Een oplossing voor elke toepassing
Het is altijd belangrijk om elke oplossing af te stemmen op de specifieke toepassing. Een maatregel die het ene probleem oplost, kan echter een ander probleem veroorzaken, zoals een verminderde efficiëntie, een negatief effect op de lichtverdeling of van invloed zijn op de gemiddelde verlichtingssterkte en de UGR. Er moet dus met verschillende factoren rekening worden gehouden. Het komt vaak voor dat je een goed compromis moet vinden.
Lichtmetingen leveren ons waardevolle informatie op over onze verlichtingsarmaturen. Die informatie wordt gebruikt om te controleren of de lichtplanning in overeenstemming is met de eisen en of de normen worden nageleefd. We meten ook de efficiëntie van de verlichtingsarmaturen.
Belangrijke aandachtspunten bij het beoordelen van de visuele kwaliteit (licht) zijn onder meer:
- Het armatuur moet op een juiste lichtopbrengst zijn ingesteld.
- Het armatuur moet worden geïnstalleerd op de manier waarop deze bedoeld is om te worden gebruikt, bijvoorbeeld:
- een inbouwarmatuur moet in een verlaagd plafond worden gemonteerd
- een pendelarmatuur moet op de juiste afstand boven een tafelblad worden opgehangen
- een masttoparmatuur moet op de juiste hoogte boven de grond worden geplaatst. - Wordt het armatuur dicht bij een muur geplaatst?
- Wordt het juiste oppervlak verlicht? Asfalt, industriële vloeren, enz.?
Simulatie
Door een visueel probleem te simuleren, kunnen we de oplossing optimaliseren, het probleem minimaliseren en/of het volledig voorkomen. Simulatie is een belangrijk hulpmiddel bij de ontwikkeling van onze optische systemen. Het kan prototypes echter nooit volledig vervangen als het gaat om het waarborgen van een hoge visuele kwaliteit.
Voorbeelden van wat we willen vermijden zijn onder meer:
Ongewenste schaduwen
In het geval van ongewenste schaduwen veroorzaakt door de optiek moet het contrast tussen donkere en lichte gebieden worden verbeterd. Mogelijke maatregelen zijn onder andere:
- Het creëren van een meer gelijkmatige lichtverdeling door het licht te diffunderen
- Het verhogen van het aantal lichtpunten/LED’s
- Het optimaliseren van de optiek om een homogener lichtbeeld te bereiken
In de meeste gevallen is een combinatie van deze oplossingen nodig om een acceptabel resultaat te verkrijgen.
Meervoudige schaduwen
In de meeste toepassingen, zoals kantooromgevingen, willen we schaduwen die door objecten worden geworpen vermijden. Als de afstand tussen de LED’s te groot is, creëert elk lichtpunt zijn eigen schaduw, en hoe groter de afstand, hoe sterker het contrast tussen de schaduwen wordt.
Een manier om meervoudige schaduwen te vermijden is door een op maat gemaakt raster te gebruiken, bijvoorbeeld Beta Opti Nano. Door meerdere lichtpunten toe te voegen tussen elke cel in het raster, in combinatie met een diffuserende folie en het ontwerp van de lamellen, wordt het optreden van meervoudige schaduwen geminimaliseerd terwijl een goede efficiëntie en verblindingsbeheersing behouden blijven. Dit resulteert in zachtere schaduwen en een meer egaal visueel effect.
Color over Angle (CoA)
Met de introductie van LED’s ontstonden nieuwe uitdagingen, zoals Color over Angle (CoA). Dit beschrijft hoe de waargenomen kleur van een lichtbron verandert afhankelijk van de kijkhoek.
De afbeelding links toont een schematische dwarsdoorsnede van een LED. Het blauwe vierkant stelt de chip voor, waar het licht wordt opgewekt, en is blauw van kleur. Het gele gebied is een fosforlaag die het blauwe licht omzet in een breder kleurenspectrum, waardoor het voor het menselijk oog wit lijkt. Omdat het licht verschillende afstanden door de fosforlaag aflegt, varieert de kleur afhankelijk van de uitstraalhoek. Dit kan leiden tot kleurverschuivingen — zoals gelige of blauwachtige tinten — op oppervlakken die bedoeld zijn om wit te lijken.
Een ongelijkmatig verlicht oppervlak
We willen voorkomen dat het licht ongelijkmatig op het oppervlak valt, zoals in het onderstaande voorbeeld, waar een paal onregelmatige lichtstrepen veroorzaakt. Zelfs als in theorie – en in Dialux – aan alle eisen is voldaan, kunnen er nog steeds tekortkomingen zijn in de visuele weergave. Er zijn veel manieren om dit te verminderen of te voorkomen. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk om de lichtverdeling te verzachten met behulp van diffuse folies of oppervlakken.
