Het hergebruik van drukplaten is een perfect voorbeeld van het concept van industriële symbiose, waarbij een restproduct van het ene productieproces een waardevolle grondstof voor een ander proces wordt. Het idee ontstond aan de keukentafel in Lund, toen Niclas Thulin, de duurzaamheidsmanager van Fagerhult, op bezoek was bij zijn ouders.
“Toen ze vroegen hoe het op het werk ging, vertelde ik over Kvisten, dat destijds in de laatste fase van het project zat. Voor dat product gebruikten we reflectoren uit oude tv’s, en ik zei dat we op zoek waren naar meer restmateriaal om te hergebruiken."
Niclas legde vervolgens uit dat het bedrijf behoefte had aan een constante aanvoer en een consistente kwaliteit op de lange termijn, en idealiter ook aan hetzelfde formaat.
“En toen zei mijn vader, die zijn hele leven in de drukkerijbranche heeft gewerkt, plotseling: ‘Wacht eens even, wij hebben een heleboel drukplaten liggen. Ze zijn van de allerbeste kwaliteit, hebben altijd hetzelfde formaat en ze zijn gerecycled.’ De volgende dag nam hij een paar drukplaten mee naar huis, die ik vervolgens mee naar mijn werk nam en aan mijn collega’s op de ontwikkelingsafdeling gaf.
“Ik zag meteen dat ze leken op de materialen die we in veel van onze verlichtingsarmaturen gebruiken. Bovendien waren er heel veel van, was de kwaliteit hoog en consistent, en waren ze ongeveer even groot. Alle eigenschappen waar we naar op zoek waren, waren aanwezig."
“En toen zei mijn vader, die zijn hele leven in de drukkerijbranche heeft gewerkt, plotseling: ‘Wacht eens even, wij hebben een heleboel drukplaten liggen. Ze zijn van de allerbeste kwaliteit, hebben altijd hetzelfde formaat en ze zijn gerecycled.’” Niclas Thulin, duurzaamheidsmanager bij Fagerhult
Van drukwerk tot verlichtingsarmatuur
Toen de drukplaten bij de ontwikkelingsafdeling van Fagerhult binnenkwamen, wekten ze al snel veel belangstelling: zouden ze gebruikt kunnen worden in het nieuwe Wrapped-armatuur?
“Ik had contact met de drukkerij over Wrapped en hoe we papier zouden kunnen gebruiken voor de eigenlijke behuizing van het armatuur. Ik had de drukplaten op dat moment al in mijn achterhoofd, dus heb ik het onderwerp bij hen ter sprake gebracht. Ze waren er meteen enthousiast over", zegt Jonathan Levinsson, ontwerpingenieur bij Fagerhult.
De drukkerij gebruikt enorm veel drukplaten. Een deel daarvan wordt nu gebruikt voor Wrapped Corner en Wrapped Opbouw (plafond). Het plaatmetaal wordt aan de binnenkant aangebracht, als onderdeel van de constructie. Hier draagt het bij aan de elektrische veiligheid, bijvoorbeeld door te fungeren als isolatie- en aardingslaag. Het zorgt bovendien voor stabiliteit en kan bijvoorbeeld worden gebruikt om kabels en andere onderdelen vast te zetten.
Circulaire kringloop. Afval uit de ene sector levert waarde op in een andere.
“Doordat de platen altijd dezelfde afmetingen en specificaties behouden, is er een stabiele materiaalstroom en kan de productie worden gepland. Dat is voor ons een groot voordeel," zegt Jonathan.
Begin bij het materiaal, niet bij het product
Het werk benadrukt ook een belangrijk principe op het gebied van industriële symbiose. Het is vaak makkelijker om een toepassing te vinden voor een restproduct dan om eerst te bedenken welk product je wilt maken en vervolgens op zoek te gaan naar geschikt gerecycled materiaal.
“Ik denk dat je met de grondstof moet beginnen en vervolgens op basis daarvan het onderdeel moet ontwerpen. Als je eerst een onderdeel ontwerpt en daarna pas op zoek gaat naar een geschikt materiaal, kan dat heel lastig zijn", zegt Niclas.
De drukplaten zijn hiervan een duidelijk voorbeeld. Als Fagerhult zich in plaats daarvan eerst had afgevraagd: ‘Waar kunnen we plaatmetaal als restproduct vinden?’ zou het onderzoek zich waarschijnlijk op de metaalindustrie hebben gericht.
“Misschien waren we dan op zoek gegaan naar een bedrijf dat plaatmetaal buigt of stanst. We zouden nooit aan drukkerijen hebben gedacht; dat is een heel ander soort bedrijf. Dat maakt industriële symbiose juist zo interessant.”
Tegelijkertijd is het niet eenvoudig om nieuwe verbindingen te vinden.
“Het is moeilijk te zeggen welke restproducten andere bedrijven hebben, vooral als je zelf niet altijd precies weet waarnaar je op zoek bent. Volgens mij hebben we meer platforms nodig waar mensen inzicht kunnen krijgen in andere sectoren en bedrijven en waar we met een open blik over industriële symbiose kunnen praten,” zegt Niclas.
Door ideeën uit te wisselen en verder uit te werken, maken Niclas en Jonathan nieuwe en innovatieve samenwerkingsverbanden mogelijk.
Ideeën die tussen afdelingen circuleren
Bij Fagerhult bestaat er al een werkwijze die dit soort uitwisseling van ideeën bevordert. Niclas en Jonathan wisselen voortdurend ideeën uit, en een kleine groep medewerkers van de afdelingen Duurzaamheid en Onderzoek & Ontwikkeling komt af en toe bijeen om te brainstormen over nieuwe ideeën.
“We wisselen veel ideeën met elkaar uit. Het is leuk om te zien wat Jonathan interessant vindt en wat niet. Soms is iemand toevallig iets tegengekomen waar we vervolgens op voort kunnen bouwen,” zegt Niclas.
Wat de drukplaten betreft, kwam de oplossing uit een onverwachte hoek.
“Het was eigenlijk gewoon geluk. Mijn vader zat niet te piekeren over hoe hij een probleem voor Fagerhult zou kunnen oplossen. Maar toen ik hem vertelde wat we nodig hadden, zag hij meteen de kans die daarin lag. Hij is slim en bedenkt vaak zijn eigen oplossingen," zegt Niclas. “Ik baal er eigenlijk wel een beetje van dat ik er zelf niet op ben gekomen.”
Een oplossing die meerdere workflows met elkaar verbindt
Tot nu toe hebben we nog geen berekeningen gemaakt met betrekking tot de precieze voordelen voor het klimaat. Het principe is echter duidelijk: als er bestaande materialen kunnen worden gebruikt in plaats van nieuwe grondstoffen, kan daarmee de behoefte aan nieuwe grondstoffen worden verminderd.
“We moeten in de hele keten openstaan voor nieuwe mogelijkheden en het aandurven om verder te kijken dan onze eigen sector. De juiste materialen zijn misschien wel te vinden op een plek waar we nooit zouden hebben gedacht om te zoeken," besluit Niclas Thulin.
Gerelateerd nieuws
Fagerhult halveert de CO₂-uitstoot – een daling van 49% sinds 2021
De keuze van materialen, productinnovaties, initiatieven op het gebied van hergebruik en een systematische analytische aanpak vormen de basis voor de kleinere klimaatimpact van Fagerhult. In vijf jaar tijd is de totale CO₂-uitstoot met 49 procent gedaald. Hiermee zijn de eigen doelstellingen van het bedrijf ruimschoots overtroffen. Verstandig omgaan met hulpbronnen is al 80 jaar lang een hoeksteen van de geschiedenis van Fagerhult en blijft ook vandaag de dag bepalend voor het bedrijf. Sinds 2021 heeft dit aandachtsgebied een nog scherpere focus en richting gekregen, met duidelijke CO₂-doelstellingen, langetermijnplannen en een uitgebreid duurzaamheidsprogramma op basis van levenscyclusanalyses (LCA).“Een daling van deze omvang in zo’n korte tijd laat zien dat systematisch werken echt een verschil maakt. "Het is het resultaat van vele grote en kleine initiatieven, waarbij elke verbetering bijdraagt aan het geheel", zegt Josefin Carlsson, duurzaamheidsspecialist bij Fagerhult. De totale CO₂-uitstoot van Fagerhult is met 49 procent gedaald ten opzichte van 2021. Veel initiatieven – één gezamenlijke koers Dit succes is te danken aan een reeks strategische beslissingen zowel wat betreft productontwikkeling als op het gebied van processen. De werkzaamheden lopen via verschillende parallelle sporen, volgens het principe dat vele kleine beekjes samen een aanzienlijke impact hebben."Innovatie en duurzame oplossingen maken echt een verschil voor onze klanten en zorgen voor een vermindering van de uitstoot in de hele waardeketen, niet alleen in onze eigen productie", voegt Josefin Carlsson toe. Josefin Carlsson, duurzaamheidsspecialist bij Fagerhult, Habo. De grootste impact is merkbaar in de gebruiksfase, waar de uitstoot sinds 2021 gestaag is gedaald met ongeveer 200.000 ton CO₂e – een daling van 49 procent. Tegelijkertijd zijn de uitstootcijfers voor Scope 1 en 2 met 60 procent gedaald ten opzichte van het referentiejaar. Duurzaamheid in de praktijk Een doorslaggevende factor achter deze vooruitgang zijn de vele parallelle initiatieven, waarbij materiaalkeuzes een centrale rol spelen.Sinds 2025 bestaat het grootste deel van de verlichtingsarmaturen met behuizingen van geëxtrudeerde aluminiumprofielen uit ruim 75 procent gerecycled materiaal. Dit levert een jaarlijkse klimaatbesparing op van ongeveer 225 ton CO₂e.In 2025 heeft Fagerhult via het ReLight-initiatief meer dan honderd verlichtingsarmaturen per werkdag hergebruikt. Door bestaande verlichtingsarmaturen te upgraden met nieuwe technologie en hun levensduur te verlengen, wordt de klimaatimpact van materialen en productie aanzienlijk verminderd. In totaal hebben meer dan 50.000 producten dankzij hergebruik een tweede leven gekregen.Productontwikkeling is ook een belangrijke motor achter de reductie, en verschillende innovaties hebben zowel de klimaatimpact verminderd als de energie-efficiëntie verhoogd: Multilume Re:Think heeft sinds de lancering in 2021 de Scope 3-uitstoot met meer dan 320 ton CO₂e verminderd door slim ontwerp en milieuvriendelijke materiaalkeuzes. Dit komt neer op het planten en laten groeien van 1.300 bomen gedurende tien jaar. Twin Dual Driver heeft de klimaatimpact van voorschakelapparatuur met 49 procent verminderd door efficiëntere elektronica en een verbeterde materiaalsamenstelling. De Solid Board behuizing van Wrapped is gemaakt van massief karton en heeft een tot 89 procent lagere klimaatimpact per kilogram in vergelijking met nieuw aluminium. Gallery - products Tegelijkertijd is meer dan één op de tien armaturen die tegenwoordig worden verkocht, voorzien van een ingebouwde sensor, wat helpt het energieverbruik tijdens het gebruik te reduceren. Een belangrijke factor achter het succes is de op feiten gebaseerde langetermijnaanpak.“Op basis van levenscyclusanalyses hebben we vastgesteld waar en wanneer er klimaateffecten optreden – en welke maatregelen het grootste effect hebben. "We zetten die kennis nu in bij onze voortdurende inspanningen om onze impact op het klimaat verder te verminderen", besluit Josefin Carlsson.
Fagerhult stapt over op andere LED’s om haar ecologische voetafdruk te verkleinen
Fagerhult voert een ingrijpende verandering door om de klimaatimpact van haar verlichtingsarmaturen te verminderen. Door over te stappen op de nieuwste LED-technologie kan Fagerhult de jaarlijkse uitstoot van de door het bedrijf verkochte producten met 2250 ton CO₂e verminderen. “Een kleine verandering in elk armatuur die een enorme impact heeft op het totaalbeeld”, zegt Niclas Thulin, Sustainability Manager bij Fagerhult. Het besluit om de LED-technologie in de armaturen te vervangen is een strategische keuze die is genomen op directieniveau. In de praktijk betekent het dat het grootste deel van het Indoor-assortiment van Fagerhult zal worden uitgerust met nieuwe LED’s die gebruikmaken van de nieuwste generatie Flip Chip-technologie. Deze wijziging zal de efficiëntie verbeteren en het energieverbruik met 5 tot 10 procent verminderen, afhankelijk van het model van het armatuur. Een kleine verandering met een groot effect “Succesvolle inspanningen op het gebied van duurzaamheid vereisen dat je je op de juiste zaken richt. In totaal is 85 procent van de totale klimaatimpact van Fagerhult over de gehele waardeketen – oftewel Scope 1–3 – afkomstig van het energieverbruik dat gepaard gaat met het gebruik van onze producten. "Als we de efficiëntie kunnen verbeteren en het stroomverbruik van een aanzienlijk deel van ons productassortiment kunnen verminderen, zal dat een grote impact hebben", zegt Thulin. Verlengde levensduur van 50.000 tot 100.000 uur, met stabiel, hoogwaardig licht gedurende de gehele levensduur. “Het is altijd moeilijk om precies te voorspellen hoeveel een verandering zal opleveren, aangezien er veel factoren meespelen.” “Maar als we uitgaan van gegevens uit 2025 – hoeveel armaturen we toen verkochten en aan welke markten – en ervan uitgaan dat deze gemiddeld 50.000 uur zonder lichtregeling worden gebruikt, schatten we de potentiële besparing op ongeveer 2250 ton CO₂e per jaar*.” Dat is eigenlijk een heel bos: “Dat komt ongeveer overeen met de hoeveelheid kooldioxide die 90.000 bomen in een jaar opnemen**. "Deze verandering zou dan ook een aanzienlijke invloed kunnen hebben op zowel onze eigen inspanningen op milieugebied als die van onze klanten." Een kleine LED‑upgrade kan de uitstoot met ongeveer 2 250 ton CO₂e per jaar verminderen – wat overeenkomt met de hoeveelheid kooldioxide die 90 000 bomen jaarlijks opnemen. De gebruiksduur verdubbelen Deze verandering biedt ook andere voordelen op het gebied van duurzaamheid. De levensduur van de armaturen wordt verdubbeld van 50.000 uur naar 100.000 uur. Op de lange termijn zal dit leiden tot een vermindering van het verbruik van hulpbronnen zoals grondstoffen en andere materialen. Het levert ook financiële voordelen op voor onze klanten, die zo veilig en rendabel kunnen investeren in energiezuinige verlichting met een langere levensduur. Dankzij deze nieuwe technologie zullen alle armaturen bovendien een constante lichtopbrengst hebben en gedurende hun hele levensduur stabiel licht van hoge kwaliteit bieden. Kort gezegd: goede verlichtingsergonomie op het werk. Zo werkt het Een kleine verandering met grote gevolgen – wat maakt vanuit technisch oogpunt precies het verschil?“Onze aanpak houdt in dat we standaard-LED’s vervangen door de nieuwste generatie Flip Chip-technologie. Simpel gezegd heeft Flip Chip een geavanceerder ontwerp, waarbij elektroden en andere contactoppervlakken zo zijn geplaatst dat ze de lichtopbrengst niet blokkeren of beïnvloeden. "Flip Chip-LED’s zijn simpelweg energiezuiniger en robuuster", legt Thulin uit.Armatuurmodellen die al zijn uitgerust met dit type LED worden geüpgraded naar de nieuwste generatie Flip Chip, net als alle modellen die voorheen waren uitgerust met standaard-LED’s. Een win-winsituatie voor iedereen De kosten van de upgrade worden niet doorberekend aan de klanten in de vorm van duurdere armaturen, maar worden gefinancierd uit de logistieke voordelen die de verandering met zich meebrengt. Duurzaamheidsmanager Niclas Thulin ontmoet regelmatig klanten in de Sustainability Hub van Fagerhult, waar hij laat zien hoe weloverwogen verlichtingskeuzes zowel klimaat- als kostenbesparingen kunnen opleveren. “Dankzij grotere afnamevolumes en een kleiner aantal artikelnummers kunnen wij deze extra voordelen bieden. Een betere energie-efficiëntie, een langere levensduur en een betere lichtkwaliteit, een lager energieverbruik en bovenal een aanzienlijke bijdrage aan het klimaat", zeg Thulin.“Bij Fagerhult zetten we ons in om onze maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen en oplossingen te bieden die zowel de klimaatverandering als de uitdagingen op het gebied van de toekomstige elektriciteitsvoorziening aanpakken. Wij vinden dat onze klanten niet hoeven te kiezen tussen betaalbaarheid en duurzaamheid als ze beide kunnen hebben. Het is een win-winsituatie voor iedereen.” * Emissiefactoren per land, voornamelijk gebaseerd op gegevens van de Association of Issuing Bodies (AIB).** Gebaseerd op de gemiddelde CO₂-opname volgens Ecotree.