fagerhult_norm_school.jpg

Doorbreek de norm. Durf meer licht te gebruiken!

Sinds 2003 hebben de EU-landen een gemeen-schappelijke norm (EN 12464-1) voor lichtplanning van werkplekken. Vroeger omvatte de norm onder andere eisen aan de verlichting van het werkvlak, beeldschermen en de directe omgeving.

Deze oplossing voor klaslokalen is een uitstekende keuze. De ruimte heeft een goed uitgebalanceerde combinatie van direct licht op het werkvlak en omgevingslicht tegen de wanden en het plafond. De pendelarmaturen verdelen het licht efficiënt zonder verblinding.

In ons nieuwste LED armatuur Combilume is de LED-technologie met recht in zijn element. Met een moderne lichttechniek van zijwaarts uitstralende LED’s worden er aangename, gelijkmatige oppervlakken gecreëerd, ideaal voor een klaslokaal.

Door meerdere daglicht sensoren kunnen we ervoor zorgen dat alle studenten in het lokaal voldoende licht krijgen – terwijl tegelijkertijd energie bespaard wordt. Ter vergemakkelijking van het werk van de docenten is het bord voorzien van aparte verlichting en kan de ruimte worden uitgerust met voorgeprogrammeerde licht scenario’s.

Deze lichtoplossing werd gebruikt in onze studie in Helsingborg, en is de studie waarop onze onderzoeksresultaten gebaseerd zijn. De armaturen Indira Wallwasher en Indira Indirect Wallwasher werden op een iTrack systeem gemonteerd die langs de vier wanden van de ruimte bevestigd was.

Indira Wallwasher geeft verticaal licht gericht op de voorste wand. Indira Indirect/Wallwasher wordt toegepast aan de lange zijden van de ruimte, waar de armaturen zowel verticaal licht op de wanden verspreiden als licht omhoog op het plafond. Als het meubilair in de ruimte regelmatig wordt gewijzigd of als het wordt gebruikt voor praktijkgericht onderwijs, zoals fotografie of handvaardigheid, dan kan Indira Wallwasher ook langs de achterwand gemonteerd worden om zo de ruimte “gericht onafhankelijk” te maken.

 

Indira gemonteerd op iTrack rails geeft alleen indirect licht gericht op de wanden en het plafond. Het resultaat is een klaslokaal die veel helderder lijkt dan een traditionele T5 oplossing.

Kleinere klaslokalen tot zes meter breed kunnen worden verlicht met Indira in een T-oplossing. De iTrack rail wordt gemonteerd in een T-vorm met behulp van Indira Wallwasher gericht op de voorste wand en Indira Indirect in het midden. Indira Wallwasher geeft verticaal licht op de voorste wand terwijl Indira Indirect het plafond verlicht.

 

Indira gemonteerd op iTrack rails geeft alleen indirect licht gericht op de wanden en het plafond. Het resultaat is een klaslokaal die veel helderder lijkt dan een traditionele T5 oplossing.

Als u een plafond met een nettere uitstraling wenst, kunt u werken met een inbouwoplossing. Waar u dan wel aan moet denken is dat de armaturen meer in de richting van de wanden geplaatst moeten worden om meer licht te krijgen op de wanden. Zelfs in deze oplossing is bordverlichting zonder verblinding belangrijk.

Bij een inbouwoplossing zou ook lichtregeling geïnstalleerd moeten worden, zoals een e-Sense oplossing. Zo kunnen de verschillende rijen armaturen afzonderlijk geregeld worden en kunnen ook verschillende licht scènes voor verschillende toepassingen of AV-licht gecreëerd worden. Net als in alle werkomgevingen wordt een armatuur zonder verblinding aanbevolen.

Op basis van nieuwe bevindingen is de norm herzien en stelt deze nu ook eisen aan de verlichting van plafond en wanden. Tegelijkertijd wordt verlangd dat de verlichting in klaslokalen en aula’s regelbaar moet zijn en voldoet aan de energie-eisen in EN 15193:2007. Binnen Fagerhult vinden wij dit een stap in de goede richting. Maar wilt u volledig voordeel hebben van de positieve effecten van licht, dan is er meer licht nodig dan de norm vereist.

Onze aanbeveling

Verlichting van het werkvlak. De norm vereist een verlichtingssterkte van 500 lux op het werkvlak.

Indirect licht op het plafond (omgevingslicht)

De norm geeft een verlichtingssterkte aan van minimaal 30 lux als eis en adviseert minimaal 50 lux op het plafond. Om de positieve effecten te bereiken die uit de studies van Fagerhult naar voren komen, adviseren wij een verlichtingssterkte van ca. 300 lux op het plafond.

Verticaal licht op wanden (omgevingslicht)

De norm geeft een verlichtingssterkte aan van minimaal 50 lux als eis en adviseert minimaal 75 lux op de wand. Om de positieve effecten te bereiken die uit de studies van Fagerhult naar voren komen, adviseren wij een verlichtingssterkte van ca. 300 lux op de wand.

Cilindrische verlichtingssterkte (in ruimtes waar een goede visuele communicatie vereist is)

Cilindrische verlichtingssterkte is vooral van invloed op de visuele communicatie en de mogelijkheid om gezichten, gebeurtenissen en voorwerpen te interpreteren in het klaslokaal. De norm vereist een verlichtingssterkte van minimaal 150 lux.

Toepassingen